Rasinformatie

De Dalmatische Hond

De Dalmatische Hond, in de omgang meestal Dalmatiër, Dalmaat of Dalmatiner genoemd, is qua uiterlijk iedereen wel bekend van de Disney-film 101 Dalmatiërs. Volgens de Toepoels Hondenencyclopedie is de hond "vriendelijk, niet schuw of terughoudend en vrij van nervositeit of agressiviteit". Verder wordt hij omschreven als "gesteld op contact met mensen, lief voor kinderen".

De Dalmaat is lange tijd gefokt voor het meedraven naast koets en paard, als gezelschap en bewaking. Voor die tijd werd hij als jachthond gebruikt, reden waarom hij in de rasgroep 'lopende honden en dashonden' is ingedeeld. Het is een ware athleet, hij is sterk, soepel en heeft een enorm uithoudingsvermogen. Het is dan ook bij uitstek een hond voor een sportieve baas. Hij heeft zeer veel beweging nodig en geniet er bijvoorbeeld enorm van, mee naast de fiets te mogen. Hij neemt dus echt geen genoegen met dagelijks een blokje om. Dan heb je kans dat hij in huis nerveus en hyperactief is, allerlei kattenkwaad uithaalt, zich voortdurend opdringerig gedraagt en tot 'probleemhond' verwordt.

In mijn eigen ervaring is de Dalmatiër een vrolijke, aanhankelijke, intelligente, nieuwsgierige en actieve hond, die inderdaad erg gesteld is op gezelschap. Het is beslist geen kennelhond. Een Dalmaat zal zich met alles waar je mee bezig bent, willen bemoeien. Ze willen overal bij zijn en hun neus in steken. En door de meeste Dalmatiërs word je bij thuiskomst letterlijk met een lach ontvangen: ze grijnzen hun tanden bloot!

Dalmatiërs zijn inderdaad vaak gek op kinderen. Voor kleine kinderen zijn ze wel wat te wild. Er zijn voorvallen bekend waarbij kleine kinderen zijn verwond doordat ze omvergelopen werden of door een zwiep van de voortdurend kwispelende staart, die ook bij volwassen mensen soms als een zweepslag aankomt.

Erfelijke problemen

Nervositeit en agressiviteit kunnen vooral voorkomen bij verkeerd fokken, een verkeerde socialisatie en/of opvoeding, en bij te weinig beweging. Over het algemeen zal een pup die via de rasvereniging wordt gekocht, vrij goed gefokt zijn. Onverdraagzaamheid bij reuen onderling kwam in het verleden geregeld voor. In de afgelopen jaren heeft de rasvereniging er echter veel aan gedaan om dit te verbeteren.

De Dalmatiër is over het algemeen een gezond ras, bij wie het bereiken van de 14-jarige leeftijd geen uitzondering is. Net als zoveel hondenrassen heeft echter ook dit ras wel een aantal erfelijke kwalen. De rasvereniging houdt echter de vinger aan de pols en is erg open met de gezondheidsgegevens van de binnen de rasvereniging gefokte honden.
Zo komt doofheid voor, zowel eenzijdig als tweezijdig. Alvorens er gefokt mag worden, moeten ouderdieren hierop zijn getest. Ook alle pups in een nest worden getest op doofheid voordat ze verkocht worden. Tweezijdig dove pups worden niet verkocht.
Nierproblemen zouden in Nederland zelden, maar bijvoorbeeld in de Verenigde Staten vaker voorkomen. Hoe dan ook zijn Dalmatiërs gevoelig voor ureum-blaasgruis. Dit schijnt verbonden te zijn aan het erfelijk materiaal dat ook de gestippelde vacht veroorzaakt.
Heupdysplasie (HD) komt bij de Dalmatiër niet zo veel voor, al moeten ouderdieren ook hiervoor getest worden, alvorens er met ze gefokt mag worden.

Training

Hoewel deze eigenschap bij veel Dalmaten niet wordt gebruikt, zijn het slimme honden die snel leren - als ze er maar wat bij te winnen hebben. Ook de 'zwakke plekken' van de baas leren ze razendsnel! Behalve intelligent de de Dalmaat ook bepaald eigenzinnig. Zelfs om een leuke huishond te worden, heeft dit ras een vrij intensieve opvoeding nodig onder de juiste leiding. Daarbij zijn wat basisgehoorzaamheidsoefeningen vanaf een vroege leeftijd, liefst direct als pup, hard nodig. De baas moet duidelijk aangeven waar de grenzen liggen en zeker ook heel consequent zijn in de handhaving daarvan. Hierbij is het vooral van belang te voorkomen dat de hond in de fout gaat door goed op te letten, te anticiperen op fouten en alert te reageren, waarbij het beter is de hond van het probleem af te leiden, dan hem steeds te straffen.

Een Dalmaat is geestelijk vaak gevoelig, zodat een stemcorrectie dikwijls al voldoende is. Fysiek is hij echter behoorlijk hard. Een slipketting zal vaak slechts tijdelijk uitkomst (lijken te) bieden. Na enige tijd is hij er niet echt gevoelig meer voor.

Met dwang kom je bij een Dalmatiër hoe dan ook niet zo ver. Je zult hem moeten motiveren en met veel beloning moeten werken. Clicker-training is voor deze honden uiterst geschikt. Ze zijn gek op voer en vaak ook op spel, dus dat is geen probleem. Wat voor trainingsmethode je ook kiest, de hond moet de voordelen (voor zichzelf) van een oefening inzien.

Omdat ze zo snel leren, maar ook snel afgeleid en zeer eigenzinnig zijn, is het zaak de training heel leuk en afwisselend te houden. Dit is absoluut geen hond die je kunt drillen! Het is erg belangrijk dat het trainen geen sleur wordt. Hoe verrassender de baas voor de hond is, hoe boeiender de hond het trainen vindt, en hoe meer je van hem gedaan krijgt. Als het trainen voor de hond te saai wordt, geldt: een verveelde Dalmaat is een oervervelende Dalmaat.

Twee standaard opvoedingsproblemen bij de Dalmatiër zijn: trekken aan de lijn en jatten van voedsel. Het laatste is te voorkomen door het bewust bij de pup al opzetten van een "val" (iets neerzetten en om de hoek klaarstaan om in te grijpen als hij iets probeert) en zijn leven lang goed te blijven opletten en ervoor zorgen dat de hond nooit succes kan hebben met voedsel graaien. De hond moet dan ook nooit alleen gelaten worden met eten op een lage tafel (een hoge tafel is in mijn eigen ervaring, dankzij de omschreven aanpak, geen probleem).
Het trekken aan de lijn is een hardnekkig probleem, dat met correcties niet of zelden is af te leren, hoe vroeg je er ook mee begint. Bij mijn eigen hond helpt alleen stilstaan zodra hij trekt om pas door te lopen als hij de druk van de lijn haalt, voorkomen dat hij door trekken op leuke plekjes komt, en uiteraard belonen voor netjes lopen. Kortom: leren dat trekken niet loont en netjes lopen wel. Deze aanpak moet zeer consequent worden volgehouden, maar bleek de enige die vruchten afwierp - en nog hondvriendelijk ook! Meer hierover vindt u in het artikel Trekken aan de lijn.

Heb je de goeie aanpak gevonden, dan kun je best ver komen met een Dalmatiër. G&G-I behoort tot de mogelijkheden, in een enkel geval wellicht zelfs G&G-II of zelfs -III.
Voor behendigheid is hij vanwege zijn snelheid en soepelheid uitermate geschikt, al zal zijn eigenzinnigheid een goed gevoel voor humor van de baas vragen.
Flyball behoort ook tot de mogelijkheden, al schijnen de meeste Dalmatiërs niet zo balgek te zijn. Ik ken echter een Dalmatiër-teefje dat de meeste Border Collies bij Flyball eruit rent! Wel willen Dalmatiërs nogal eens bezitterig zijn, waardoor bij de start/finish problemen kunnen ontstaan met andere honden.
UV, een uithoudingsvermogensproef waarbij de hond 20 km naast de fiets moet lopen, is de Dalmatiër door zijn verleden op het lijf geschreven. Het uithoudingsvermogen heeft hij van nature al meegekregen. Wel moet voldoende worden getraind om de voetzolen genoeg te 'harden', zodat hij zijn kussentjes niet kapot loopt. Net als bij alle rassen mag met de Dalmatiër niet naast de fiets worden getraind voordat hij minstens een jaar oud is.

Verzorging

De Dalmatiër is een kortharige hond. Wie echter denkt met die korte haartjes zijn interieur te ontzien, krijgt een flinke teleurstelling te verwerken: een Dalmaat verhaart twee keer per jaar, gedurende zes maanden in het voorjaar en zes maanden in het najaar. Deze haartjes blijven alleen op gladde stoffen niet hangen, en werken zich zelfs door vrij dicht geweven stoffen heen, waardoor ze zeer moeilijk te verwijderen zijn. In de loop der tijd verspreiden ze zich op mysterieuze wijze naar allerlei plekken waar de hond nooit komt (zelfs mijn werk!).

De vachtverzorging is heel simpel. Af en toe de hond met een rubberen borstel 'rossen' is voldoende. Voor gewenning bij pups is het beslist aan te raden dit minimaal eenmaal per week te doen. Zoals alle kortharige rassen heeft de Dalmaat soms wel last van huidproblemen, die deels voorkomen kunnen worden door dagelijks een eetlepel zonnebloem- of tarwekiemolie door zijn eten te doen. Bij hardnekkige vachtproblemen kan, na een bezoek aan de dierenarts, contact met de rasvereniging vruchten afwerpen.

De nagels van de Dalmatiër moeten goed kort gehouden worden. Dankzij de vaak lichte kleur van de nagels is knippen ook voor leken geen probleem, als het roze 'leven' maar in de gaten worden gehouden. Vrij specifiek voor dit ras is de snelheid waarmee het 'leven' uitgroeit, zodat te lange nagels vaak door een dierenarts moeten worden geknipt. Dit schijnt bij andere rassen minder het geval te zijn.

Sandra Hurkmans

Hebt u nog vragen over dit ras, bezoekt u dan de site van de Nederlandse Club voor Dalmatische Honden.

| |